Achter de schermen van ESPN Schakelen, waar het lachen net zo hard meetelt als het voetbal

Hans Kraay Junior en Pascal Kamperman laten zien waarom het schakelprogramma van ESPN op vrijdagavond zoveel kijkers trekt, ook als de wedstrijden zelf wat wegzakken.

Nov 14, 2026 ● 3 min read
Sign in to save

Hans Kraay Junior loopt met een stapel vol gekrabbelde aantekeningen richting de studio, want over een paar minuten gaat de live-opname van ESPN Schakelen van start. Toch vindt hij nog even tijd om langs de regiekamer te lopen. Hij vouwt zijn handen tot een megafoon en roept: ‘Zakkenvullersssss!’ Het is een klein moment, maar het zegt meteen iets over de sfeer achter de schermen. Dat je dit soort geintjes op de vloer van een live-programma hoort, zegt meer over de cultuur van een redactie dan elke mission statement dat ooit op een muur hangt. Als er ruimte is voor gekke geluiden vlak voor de uitzending, is er waarschijnlijk ook ruimte voor onverwachte keuzes tijdens die uitzending.

Een redacteur die die avond meewerkt, begroet hem met een lach: ‘Welkom op je werk, Hans!’ Kraay reageert alsof hij net van een lange periode binnen is vrijgelaten. ‘Dit is geen werk, hè? Dit is écht mijn hobby.’ Dat klinkt misschien als standaard gastenpraatje, en in de studio hoort iedereen dat soort zinnen wel eens. Maar het lijkt er echt op dat hij het meent. Wie na jaren nog zo enthousiast over een wekelijkse uitzending praat, laat zich niet zomaar leiden door een contract of een vaste rol. Dat is de eerste indruk die blijft hangen.

Wedstrijden die niemand zomaar uitkiest

Want de affiche van die avond is niet bepaald de wedstrijd waar je voor gaat zitten. Jong AZ tegen Almere City FC, TOP Oss tegen RKC Waalwijk en Helmond Sport tegen FC Volendam: duels die je normaal alleen met enige dwang negentig minuten zou volgen. Toch zetten op vrijdagavond ontzettend veel mensen hun televisie aan voor het schakelkanaal. Het wisselen tussen de velden levert doelpunten, blunders en absurde momenten op die elkaar in hoog tempo opvolgen. Niemand hoeft zich vast te pinnen op één wedstrijd, en juist daar zit het verschil met een gewoon liveverslag.

Mijn indruk is dat dat juist het geheim is. Het programma voelt als een terugkeer naar een tijd waarin voetbal nog niet volledig was ingepakt in commerciële belangen. Ik wil er niet te nostalgisch over doen, want ook vroeger was de televisie geen onschuldige speeltuin. Maar de toon is anders. De Keuken Kampioen Divisie wordt er met humor besproken, trainers kijken niet alleen maar chagrijnig en zelfs de verwarrende taal van tactische termen als inverted wingbacks klinkt er gewoon als Chinees. Dat is verfrissend in een tijd waarin veel voetbalprogramma’s juist steeds gladder worden. Hoe meer een programma op scherpe randen en snelle beelden leunt, hoe minder ruimte er overblijft voor gewoon plezier in het spel.

Hier zit ook een gevaar. Humor kan snel vervallen in gemakzucht, zeker als een programma zich volledig op de grappen verlaat. En de tactische analyse verdwijnt dan naar de achtergrond. Het programma houdt dat voorlopig goed in balans, maar het is een evenwicht dat je moet blijven bewaken. Zo’n format werkt alleen als de grappen voortkomen uit echte kennis van het spel.

Een duo dat elkaar aanvult

Kraay is wekelijks vaste gast aan de studiotafel, afwisselend met Toine van Peperstraten of Pascal Kamperman als presentator. Deze avond is het Kamperman’s beurt, en samen vormen ze al snel een echt duo. Het is opvallend hoe snel dat gaat. In veel programma’s duurt het weken voordat gasten en presentator elkaars ritme vinden, maar hier lijkt het alsof ze elkaar al jaren kennen. Dat is precies het soort chemie waar televisiemakers op hopen en dat zelden vanzelf komt.

Kamperman weet precies welke knop hij moet indrukken: een ondeugend steekballetje, een talentvolle dribbelaar of een keeper die koste wat kost wil opbouwen. Kraay reageert er telkens op alsof hij het voor het eerst ziet. Dat klinkt eenvoudig, maar het vraagt om timing. Een reactie die te lang duurt, voelt geforceerd. Eentje die te vroeg komt, mist de grap. Als je ooit zelf een gesprek voor de camera hebt gevoerd, weet je dat dit precies het lastige deel is. Het ogenschijnlijk spontane is vaak het resultaat van veel oefening.

Terwijl zijn gezicht door de visagiste wordt gepoederd, vertelt Kraay dat ook Willem van Hanegem regelmatig meekijkt. ‘Laatst zei Willem tegen mij: “Kan die kwibus van een Pascal niet een keertje normaal tegen jou doen?”’ Kraay belt daarna meteen Kamperman op om het door te geven. ‘Maar ik ben het in ieder geval helemaal met hem eens!’ Het zijn dat soort momenten die het programma tot iets persoonlijks maken. Een kijker die Van Hanegem kent, weet meteen wat er bedoeld wordt. Iemand die hem niet kent, voelt in elk geval de warmte tussen de mensen op het scherm. En dat is misschien wel het belangrijkste dat een schakelprogramma kan bieden.

Ook buitenlandse ervaring speelt mee. Toen Arne Slot en Erik ten Hag nog in Engeland werkten, keken ze volgens Kraay ook regelmatig mee. ‘Kreeg ik een appje van Slot: “Ik zit weer te genieten, Hans!”’ Dat die plezier overslaat van de studio naar de bank thuis, lijkt me de belangrijkste verklaring voor het succes van het programma. En het laat zien dat een schakelprogramma met lol en vakkennis meer kan zijn dan een tussendoortje tussen de echte wedstrijden. Dat het verhaal via een appje bij Kraay terechtkomt, zegt ook iets over hoe nauw de voetbalwereld en de studio met elkaar verbonden zijn. (En dit is het deel dat de meeste mensen over het hoofd zien: de trainers kijken niet alleen mee, ze praten er ook over, en dat voedt het gesprek in de studio weer.)

Wat dit zegt over de toekomst van het schakelprogramma

Hier’s the thing: een schakelprogramma leunt altijd op het gevoel dat je iets mist als je wegzapt. Dat werkt alleen als de mensen achter het scherm het gevoel geven dat ze zelf ook geboeid zijn. Kraay en Kamperman doen dat op een manier die nog niet afgekeken lijkt. Ze spelen geen rol, of in elk geval niet een die zichtbaar wordt. Dat maakt het programma kwetsbaar als die authenticiteit verloren gaat, bijvoorbeeld door een wisseling in de bezetting of door de druk om meer clicks en meer opvallende momenten te produceren.

Daar staat tegenover dat dit format zich relatief makkelijk laat herhalen. Zolang er wekelijks wedstrijden zijn met een wisselend aanbod, en zolang de gasten hun plezier kunnen tonen, blijft er stof genoeg. Dat is een sterk punt. Tegelijk ben ik minder overtuigd dat het programma zichzelf automatisch vernieuwt. Het succes hangt sterk af van mensen, en mensen zijn nu eenmaal onvoorspelbaar. Dat is ook precies waarom het zo de moeite waard is om te volgen.

Als je zelf in de media werkt of een eigen podcast of livestream maakt, is de les hier misschien wel simpel. Laat zien dat je er zelf van geniet. Kijkers merken het sneller dan je denkt, en ze haken af zodra het voelt als een klus. Dat klinkt als een cliché, maar in de praktijk is het een van de moeilijkste dingen om te bereiken, zeker na jaren op hetzelfde podium.

Source: [email protected] (Voetbal International) · www.vi.nl

Comments

Sign in to join the discussion.